سعودییە و ئێران
238 جار بینراوە 18/2/2017 11:22 PM

پەیوەندییەكانی ئێران و سعودییە لە ساڵی (1979)ەوە هەتا ئێستا



 

 

وەرگێڕان و زیادكردن
هاوكار ڕەفیق - بەكالۆریۆس لە زانستە ڕامیارییەكان
سەرچاوە: ماڵپەڕی قەنات العالمسەرەتایی پەیوەندییە دبلۆماسیەكانی نێوان دەوڵەتی ئێران و سعودییە

سەرەتایی پەیوەندییە دبلۆماسیەكانی نێوان دەوڵەتی ئێران و سعودییە

سەرەتای پەیوەندی نێوان ئەم دودەوڵەتە، دەگەڕێتەوە بۆ پێش دانپێدانانی كۆمەڵەی گەلان لە ساڵی (1932)دا، بەم چەشنە لە ساڵی (1929)دا، هەریەكە لە شای ئێران (رەزا پەهلەوی) و (عبد العزیز ال سعود) بە پاڵپشتی بەریتانیا، ڕێكەوتن لەسەر داڕشتەكردن و مانەوەی پەیوەندییە دبلۆماسیەكانیان. لە (1930)دا و ساڵێك دوای ئەوە ئێران لە (جەدە) كونسوڵخانەی خۆی كردەوە، بەم چەشنە هاوكاریكردن لە نێوان ئەم دوو دەوڵەتەدا بە بەردەوامی مایەوە هەتا ئەوەی لە كۆتایی شەستەكان و سەرەتای حەفتاكان، گۆڕدرا بۆ پاڵپشتیكردنی سیاسەتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە ناوچەكەدا.

هەڵوێستی سعودییە لەمەڕ شۆڕشی ئیسلامی ئێران

لە ساڵی (1978)دا و سەرەتای ڕووداوی شۆرشی ئیسلامی لە ئێران، دەوڵەتی سعودییە لە زمانی جێنشینی فەرمانڕەواوە كە ئەو كاتە ناوی (فهد)بوو، ئەوەی ڕاگەیاند كە ئێمە لایەنی (شەرعیەت)دەگرین، بە واتایەكی دیكە ووتی ئێمە لەگەڵ نیزامی "شا"داین و دژی شۆڕشی نەتەوەی ئێرانین، ئەمەش بووە سەرەتایەك بۆ دژوەستانەوە و دوژمنایەتی دەوڵەتی سعودییە بۆ شۆرشی (ئیمام خومەینی).

لەگەڵ ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا لە پیلانگیڕی ساڵی (1979)دا.
لەبەر ئەوەی سعودییە تەبەنی سیاسەتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكای دەكرد لە دژوەستانەوە و بەرهەڵستی شۆڕشی ئیسلامی ئێراندا، لەبەر ئەوە پشكداری لەسەرجەم ئەو پیلانگیڕییە تیرۆرستی و جیاكارییانەدا كرد، كە لە ڕووبەڕووبوونەوەی كۆماری ئیسلامیدا، ئەمریكا پلانی بۆ داڕشت.

ڕۆڵی سعودییە لە جەنگی هەشت ساڵەی (ئێران و عێراق)دا
سعودییە و دەوڵەتانی دیكەی كەنداو، ڕۆڵێكی گەورەیان هەبوو لە پاڵپشتیكردنی "سەدام حسێن" لە بەرامبەر دوژمنەكەی كە دەوڵەتی ئیسلامی ئیران بوو، هاریكاری و پاڵپشتییەكانیش لە شێوەیی دارایی و سیاسی و ڕأگەیاندنی دابوون، بەڵام (سعودییە) تەواوی هەوڵی خۆی خستەگەڕ بۆ فشارخستنەسەر ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا و دەوڵەتانی ڕۆژئاوا لە دژی ئێران، خۆیشی بە شێوەیەكی كارا كەوتە فرۆشتن و پێدانی چەك و كەرەستە و كەلوپەلی سەربازی بە عێراق، وە یاریمەتیدەرێكی باشی هەواڵگری بوو بۆ عێراق بە مەبەستی لێدانی مۆڵگە نەوتیەكانی ئێران.

ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو و هێزەكانی قەڵغانی جەزیرە (1981).
دوای ئەوەی دەوڵەتی ئێران دەستپێشخەری جەنگی كرد لە دژی "سەدام"، وەك كاردانەوەیەك هەر شەش دەوڵەتەكەی كەندا و هەستان بە دامەزراندنی ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو و هێزەكانی قەڵغانی جەزیرە، كە ئەوانیش هەر سەر بە ئەنجومەنەكە بوون، دروستبوونی ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو هێزەكانی قەلغانی جەزیرەش، لە بنەڕەتدا بە فشار و بە پاڵپشتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بوو.

قەسابخانەی حەج لە ساڵی (1987).
لە وەرزی بەجێگەیاندنی فەریزەی حەجدا و لە ساڵی (1987)دا هێزی ئاسایشی سعودییە بە یارمەتی دەزگای هەواڵگری عێراق، پلانیان داڕشت بۆ دروستكردنی گروپێكی توندڕەو بۆ هێرشكردنە سەر حاجییە شیعەكان، لە ڕێوڕەسمێكی تایبەت بە خۆیان ئەوەی ناونراوە بە (مسیرە البرا ْە) لە مەكەی پیرۆز، لەم شانۆگەرییەدا (402) حاجی كوژران، كە لە ناو ئەو ڕێژەیەدا (275)حاجی ئێرانی هەبوون، سەربای سەدان برینداری دیكە، لە كاردانەوەیدا ئێران ئەم حاڵەتەی بە پلانگێری وەسفكرد و ڕاستەوخۆ پەیوەندییەكان لەگەڵ سعودییە پچڕاند و فەریزەی حەجی ڕاگرت.

داگیركردنی كوەیت لە ساڵی (1990)
لە ڕێكەوتی (2/8/1990)، عێراق كەوتە داگیركردنی كوەیت، لەم بەروارەوە سوپای عێراق بووە هەڕەشەیەك بۆ سەر كێڵگە نەوتییەكانی سعودییە، لە ناوچەی باكوری كەنداوی فارس، ئەمەش هۆكارەكەی پلانگێڕی نەوتی كەنداو بوو دژ بە عێراق، لەم ڕووداو و تەنگژانەدا دەوڵەتی ئێران بێلایەنی هەڵبژارد.

گەڕانەوەی پەیوەندییەكان
لە ساڵی (1991)دا و دوای هێمنبوونەوەی تەنگژە هەرێمیەكان و كاریگەری ڕۆڵی (هاشمی ڕەفسنجانی)، پەیوەندییەكانی نێوان سعودییە و ئێران گەڕایەوە بۆ دۆخێكی لەبارتر لە جاران، بەم جەشنە لەمساڵەوە فەریزەی حەج لە ئێرانەوە بۆ سعودییە دستی پێكردەوە.

فیتنەی مەزهەبی (2005) و جەنگی تەموزی (2006)
لە سەرەتادا وا دەردەكەوت كە میحوەری بەرگری ( ئێران، سوریا، عێراق، لوبنان و غەزە)ناوچەكە ڕادەماڵێت، بۆیە سعودییە و ئیسرائیل یارییە گەورەكەیان لەوكاتەدا ڕێكخست، ئەویش تاوانباركردنی سوریابوو بە كوشتنی ڕەفیق حەریری لە لوبنان، و تەقاندنەوەی مەزارگەی ئیمامە سەربازییەكان لە عێراق و هەڵگیرسانی جەنگی مەزهەبی، دواتر بە دوای ئەوەدا هەڵوێستی سعودییە لە دوژمنكاری و داگیركاری ئیسرائیل لە تەموزی (2006)دا لە لوبنان، بوو بە ئامانجكردنی بارودۆخەكان، ئەم هەماهەنگییەی (سعودییە و ئیسرائیل) ئێرانی تورە و بیزاركرد و هەمیشە هەڵوێستی نەرێنی لەمەر ئەم یەكبوونە هەبوو.

سعودییە دەیەوێت هێرش بكاتە سەر ئێران
لە ساڵی (2010) پێگەی (ویكلیكس) بەڵگەنامەیەكی نهێنی بڵاوكردەوە، كە ئاشكرای كردبوو سعودییە دەوڵەتانی كەنداو و قەوارەی سەهیۆنی لە نێوان ساڵانی (2005 -2008) بە پاڵپشتی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ویستوویانە هێرشی سەربازی بكەنە سەر ئێران، بە بڵاوبوونەوەی ئەم پلانە كاردانەوە و لێدوانی توندی ئێرانی لێكەوتەوە.

هەڵوێستی سعودییە و ئێران لە بەرامبەر بەهاری عەرەبی (2011)
جیاوازی دژبەیەكی توند لە نێوان (سعودییە و ئێران) دەركەوت، لە سەروبەندی ڕووداوەكانی بەهاری عەرەبیدا، چونكە هەر یەكە لەم دوو دەوڵەتە ئاراستەیەكی دژبەیەكیان گرتەبەر، ئێران لەگەڵ بزوتنەوە ئیسلامیەكاندابوو، ئەو بزووتنەوە و رابوونانەی كە ڕژێمە دیكتاتۆرییەكانی ڕووخاند، بەپێچەوانەوە سعودییە پاڵپشتی ڕژێمە دیكتاتۆرییەكانی دەكرد، هەتا دواسات و دواتریش هەوڵی لەكارخستن و و لادانی ڕژێمی شۆڕشگێڕییدا.

هەڵوێستی سعودییە و ئێران لە بەرامبەر شۆڕشی بەحرەین (2011)
یاخیبوونی گەلی بەحرەین لە شوباتی (2011)دا، بە پاڵپشتی ئێران بوو، كە ئەمەش شۆڕشێك بوو وەك بەشێك لە بەهاری عەرەبی، بەڵام سعودییە ئەو دەوڵەتەی داگیركرد لە مارسی هەمان ساڵدا، بە ڕەزامەندی حكومەتی ئال خەلیفە، دەستبەجێ ئێرانی بەوە تۆمەتباركرد كە ڕۆڵی هەبووە لە هەڵكردنی ئاگری شۆڕش لەم وڵاتەدا.

شۆڕشی سوریا و سیاسەتی سعودییە و ئێران

لەگەڵ دەستپێكی شۆرشی سوریا لە (2011)وە، هەر یەكە لە ئێران و سعودییە بە ئاراستە و سیاسەتی جیاواز سیاسەتیان كردووە، سەرباری ئەوەی لە ئێستادا هێزە هەرێمی و نێودەوڵەتییەكان دەیانەوێت چارەسەری سوریا پەكبخەن و شكست بە هێزی بەرگری بهێنن، بۆ گرەنتی ئاسایشی جولەكە (ئیسرائیل)، ڕۆلی سعودییەش ئاراستەكردن و ناردنی تیرۆربووە بەرەو سوریا، وێڕای پێدانی هەموو یارمەتی و پاڵپشتیەك بۆ ئەم هێزانە و وەگەڕخستنی لە پێناو بەرژەوەندی خۆیدا، بە پێچەوانەوە ئیران هەتا ئێستاش لەگەڵ یەكێتی خاكی سوریا و سەروەری ئەو دەوڵەتەدا بووە، لە پێناو ڕێگریكردن لە فیتنەی مەزهەبی و ئەجێندای دابەشكاری زەمینی سوریا، بۆیە پێچەوانەی سعودییە نەرمنوێنە، بە مانەوەی ئەسەد و ڕژێمە سیاسیەكەی بەڵام پێچەوانەی ئەمە سیاسەتی سعودییایە.

پرۆسەی دانوستانی چەكی ئەتۆمی ئێران 2014
سعودییە بە تەواوی پەشۆكا، كاتێك بۆی دەركەوت ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا دانوستاندن لەگەڵ ئێران دەكات لەمەڕ دۆسیەی چەكی ئەتۆمی، بە نێوەندگیری عەمان لە ماوەیەكی درێژمەودادا، لە بەرامبەر ئەم دۆخەش هەریەكە لە سعودییە و ئیسرائیل دژایەتی خۆیان لەمەڕ ئەم ڕێكەوتنەی نێوان ئێران و دەوڵەتانی (5+1) دەربڕی و چەكی ئەتۆمی ئێرانیان بە هەڕەشە و مەترسی بۆ سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بەرژەوەندییەكانی خۆیان لێكدایەوە.

دوژمنكارییەكان لەسەر یەمەن 2015

لە ڕێكەوتی 26ی مارسی 2015دا، سعودییە دوژمنكاری خۆی بەسەر یەمەندا ڕاگەیاند، بە بیانووی پاڵپشتی (شەرعیەت) كە مەبەست لە شەعیەتی (منصور هادی) سەرۆكی ماوە تەواوبوو بوو، هەروەها بە بیانووی بەگژاچوونەوەی دەستڕۆیشتوویی ئێران لەم دەوڵەتەدا، لەم ساتەوە بەرژەوەندییە دژبەیەكەكانیان لەم دەوڵەتەدا گەیشتە پلەی باڵا.
تراژیدیایی منی لە (2015)دا، دیسان حاجییە ئێرانیەكان بوونەوە بە قوربانی

لە جەژنی قورباندا و لە ڕێكەوتی 24/سێپتەمبەری 2015دا، زیاتر لە 3000حاجی بوون بە قوربانی، كە لە ناویاندا (464)حاجی ئێرانی هەبوون، وێڕی برینداربوونی هەزاران حاجی دیكە، دوای ڕووداوەكە و بە ماوەیەكی كەم سعودییە بە بێ ئاگاداركردنەوەی دەوڵەتەكانیان، هەستا بە خاكسپاردنی زۆربەی قوربانیەكان، بەدەرلەوە تەرمی زۆرینەیانی شاردەوە، ئێرانیش لە بەرامبەر ئەم ڕووداوە سێ رۆژی وەك پرسە ڕاگەیاند و كاردانەوەی توندیشی لە بەرامبەر سعودییە بریتی بوو لە هەڕەشەی سەربازی بۆ سەر ئەو وڵاتە ئەگەر چارەنوسی (300) حاجی بێسەرووشوێن ئاشكرا نەكات و تەرمی شەهیدەكان نەگەڕێنێتەوە.
لە سێدارەدانی شێخ ئەلنەمر (2016)

سعودییە لە 2ی یەنایری 2016دا، بە تۆمەتی تیرۆریستبوون، لە سێدارەدانی (47)كەسی ڕاگەیاند، كە لەناو ئەو ژمارەیەدا (شێخ نمر باقر ئەلنەمر)هەبوو، هەرچەندە ئەو بە بانگەشەكاری ئاشتی و دووركەوتنەوە لە توندوتیژی ناسرابوو، كاریگەری ئەم كردەیە بووە وروژاندنی ڕایگشتی و جیهانی ئیسلامی تا ئەوەی سەریكێشا بۆ ناڕەزایی و خۆپیشاندانی گەورە.
پچڕانی پەیوەندییەكان 2016
جەماوەری تورەی ئێرانی وەك كاردانەوەیەك لە هەمبەر ئەو كردەیەی سعودییە، هێرشیانكردە سەر باڵوێزخانەی سعوییە لە تاران و كونسوڵخانەكەی لە مەشهەد، لە دەرئەنجامی ئەمەشدا سعودییە لە ڕێكەوتی 4/1/2016دا، پچڕانی پەیوەندییە ئابوری و ڕامیارییەكانی لەگەڵ ئێران ڕاگەیاند
چەندجار پەیوەندی نێوان ئێران و سعودییە پچڕاوە؟

دوای تێپەڕبوونی چوار دەیە بەسەر تەمەنی شۆڕشی ئیسلامی ئێراندا، دووجار پەیوەندییەكانی لەگەڵ سعودییە پچڕاندووە، جاری یەكەم لە ساڵی 1987قەسابخانەی حەج كە تێیدا بە پلان 275 حاجی ئێرانی بوون بە قوربانی، جاری دووەمیش لە دەرئەنجامی لە سێدارەدانی (شێخ نمر باقر ئەلنەمر)ەوە، لە ساڵی 2016وە پەیوەندییەكانی ئەم دوو دەوڵەتە هاتە پچڕاندن.

پەیوەندییەكانی نێوان سعودییە و ئێران لە دۆخێكی سارددایە، هۆكارەكان زۆرن بەم شێوەیە(وەڕگێر).
یەكەم: ئێران تورەیە لە پاڵپشتی گروپە توندڕە و تیرۆرستیەكان لە لایەن سعودییەوە.

دووەم: پێكدادانی بەرژەوەندییەكانیان لە یەمەن و بەحرەین، لە لوتكەدان و هەریەكەیان ئەویتر تۆمەتباردەكات بە گێرەشوێنی و دروستكردنی تەنگژەی جۆربەجۆر.
سێهەم: سعودییە تورەیە لە ڕێكەوتنی نێوان روسیا و توركیا و ئیران) لەمەر دۆخی سوریا، پەراوێزخراوی خۆی لەم پلانەدا هەستپێدەكات، لە لایەن هەریەكە لە ئێران و توركیاوە.
چوارەم: چەند ساڵە سعودییە لە جەنگێكی ساردایە لە ڕێكخراوی ئۆپیكدا دژ بە ئێران، بەڵام دواجار بە ناچاری ملیدا بۆ ڕێژەی دیاریكراو لە بەرهەمهێنانی نەوت، ئەمەش سەركەوتنێك بوو بۆ ئێران.

پێنجەم: سعودییە تەنگەتاوە بە برەوسەندنی دەستڕۆیشتوویی ئێران لە لوبنان و كزربوونەوەی دەستڕۆیشتووی خۆی لەم دەوڵەتەدا.
شەشەم: بەرەی هاوپەیمانی عەرەبی و سەركردایەتی كردنی لە لایەن سعودییەوە، بۆ وەستاندن و ڕێگەگرتن لە هەڵكشانی هەژموونی ئێران لە ناوچەكەدا، دیسانەوە ساردی بەخشیووە بە پەیوەندییەكانی ئەم دوو دەوڵەتە.

حەوتەم: سعودییە و ئیسرائیل دوژمنە هاوبەشەكەیان ئێرانە، هەرچەندە لەمەڕ دۆسیەی یەمەن و غەزە ناكۆكیان هەیە بەڵام بە هاوبەشی داڕشتەی چەندین پلانیان كردووە دژی هەیمەنەی ئێران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، ئەم هەماهەنگییە ئێران دڵخۆش ناكات!.

هەشتەم: هەروەك چۆن ئێران و هاوپەیمانەكانی سعودییەی هەراسان كردووە، بە پێچەوانەشەوە سعودییە و هاوپەیمانی لەگەڵ دەوڵەتانی كەنداو ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا ئێرانی تەنگەتاوكردووە، بەتایەتی دوای هاتنەسەركاری ترامپ و هەڕەشە جدییەكانی لە ئێران، بەتایبەتی لە دۆسیەی چەكی ئەتۆمیدا، كە سعودییە و ئیسرائیل بە جدی دژی وەستانەوە و ترامپیش دژی ئەم ڕێكەوتنەبوو.

نۆیەم: كۆمەكی كردنی میسر لە لایەن سعودییەوە، لە پێناو دژوەستانەوەی ئێرانە لە ناوچەكەدا، مەسەلەیەكە بە نیسبەت ئێرانەوە كەم بایەخ نیە.
دەیەم:ئاوێتەبوون و تێكەڵاوبوونی سعودییە لەگەڵ ئیسرائیل وای كرد دۆسەیەی غەزە كاڵبێتەوە، ئەمە ئەوە نیە كە ئێران خوازیارییەتی.
یانزەیەم: سعودییە بە ئیعازی توركیا لە قەیرانی یەمەن و سوریاوە تێوەگلا، دواتر توركیا بەرەی ئێرانی هەڵبژارد، سعودییە لە قەبەبوونی ئێران و توانەوەی خۆیدا شپرزەیە.
دوازدەیەم: خراپ مامەڵەكردنی سعودییە لەگەڵ كەمینە شیعەكانی ناو وڵاتەكەی، هۆكارە بۆ ساردبوونی پەیوەندی ئەم دوو دەوڵەتە.
سیازدەهەم: لە هەناوی كۆمكاری عەرەبیدا و سعودییە یەكدەنگی هەریەكە لە (میسر و بەحرەین و ئیمارات)ی مسۆگەركردووە لە دژی سیاسەتی ئێران لە ناوچەكە.
ئایندەی پەیوەندییەكانی نێوان ئەم دوو وڵاتە (وەرگێڕ)

وەك خرایە ڕوو ئێران و سعودییە چەندین كێشەی سیاسی و مەزهەبی و مێژوویی و هەرێمی لە نێوانیاندا هەیە، سەرباری هەبوونی كێشەی هەژمون و باڵادەستی دەستوەردان و كێشەی هاوپەیمانی و چەندەها گرفتی دیكە وای كردووە كە ئەم دوو دەوڵەتە نەتوانن لە پەیوەندی ئاسایی و جێگردابن لەگەڵ یەكتر.

هەروەك دەبینین نزیكترین پەرچەكرداری سعودییە دژ بە ئێران لە لە 14/1/2017بوو، كاتێك كۆنگرەی دیالۆگی بەغداد دەستی بەكارەكانی كرد، شەش وڵاتی هەرێمی بۆ دیالۆگی بەغداد بانگهێشتكرابوون، یەكێك لەو وڵاتانە سعودییە بوو، بەڵام بە هۆی ناكۆكییەكانی نێوان ڕیاز و تارانەوە، شاندی سعودییە بەشداری لەو كۆنگرەیەدا نەكرد.
یان لە دوای كۆچی دوایی (علی ئەكبەر هاشمی ڕەفسنجانی) لەناو هەموو دەوڵەتانی كەنداو تەنیا سعودییە پرسەنامەی ئاراستەی كۆماری ئیسلامی ئێران نەكرد!.

وەزیری دەرەوەی بەحرێن شێخ خالد بن ئەحمەد لە لێدوانێكی دا 21/1/2017ڕایگەیاند، ھەڕەشەی راستەوخۆی ئێران بۆ سەر ئاسایشی كەنداو لە سنووری یەمەن و عێراقە، بەمپێیەش ئێران ناوەندی یەكەمی ھەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی وڵاتانی كەنداو، هەروەها دەلێت لە كۆمكاری عەرەبی لیژنەیەكی ھەمیشەیی بۆ بەرەنگاربوونەوەی "دەستێوەردانی ئێران لە وڵاتانی عەرەبی" بە ئەندامەتی ھەر یەك لە بەحرێن، میسر، ئیمارات و سعوودییە پێكھێنرا ئەمەش نوێترین هەوڵی سعودییە وبەحرەینە بۆ گەمارۆدانی دەسەڵاتی فراوانی ئێران بەسەر دەوڵەتانی کەنداوەوە.

سەرباری هەموو ئەمانە ئێران بڕوای بە گەڕانەوەی پەیوەندییەكانی نێوان سعودییە وئێران هەیە(بەڵام سعودییە ئەم خۆشباوەڕییەی نیە)، ئەمە لێدوانی "حەسەن ڕووحانی" بوو، لە 17/ ینایری/2017دا،كاتێك ڕایگەیاند ئێران ئامادەیە دووبارە دەست بە پەیوەندییە دبلۆماسییەكانی بكاتەوە لەگەڵ سعودییە، بەمەرجێك حكومەتی سعودییە پێداچوونەوە بە سیاسەتی خۆی بكات لە ناوچەكەدا، هەوەها وتی وڵاتەكەی نایەوێت سعودییە لە سیاسەتی ناوچەكەدا دوربخاتەوە، بەڵكو داواكارە ڕیاز كۆتایی بە دەستوەردانی سەربازی لە یەمەن بهێنێت و خۆی بەدوربگرێت لە دەستوەردان لە كاروباری ناوخۆی بەحرەیندا.

بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە كە ئایە سعودییە ملدەدات بۆ ئەو داواكارییانەی ئێران، لە كاتێكدا خۆی بڕوای وایە ئێران پێویستە قەڵەمڕەوی و هەژموونی خۆی لە یەمەن و بەحرەین كەمبكاتەوە نەك بە پێچەوانەوە، بۆیە گەڕانەوەی پەیوەندییەكانی نێوان ئەم دوو دەوڵەتە پێویستی بە لەیەكتر تێگەیشتنی جدی هەیە، بەجۆرێك پێویستە هەردوولا پاشەكشە بكەن لە بەشێك لە بەرژەوەندی خۆیان لە پێناو مافدان بە یەكتری، نەوەك تەنیا لایەنێك مەرجداربكرێت.

چونكە ئاسایی بوونەوەی پەیوەندی ئەم دوو دەوڵەتە مەسەلەیەكی گرنكە بە نیسبەت زۆربەی دەوڵەتانی ناوچەكەوە، چونكە ئەگەر هەر یەكێك لە دەوڵەتانی ناوچەكە بچنە بەرەی هەر یەكێك لەم دەوڵەتەوە ئەوە بەرەی بەرامبەر هەڵوێستی نەرێنی لەسەر هەڵدەچنێت، وەك ئەوەی ئێستا ئێران، میسر تۆمەتباردەكات بە یارمەتیدانی سعودییە و سعودییەش توندی دەنوێنێت لەبەرامبەر نەرمینوێنی عێراق بۆ تاران، ئەمەش بووەتە ئەوەی لە ئێستادا (10)دەوڵەت لە هەوڵی نێوەندگیریدان بۆ ئاشتكردنەوەی ئێران و سعودییە، كە لە نێوان ئەو دەوڵەتانەدا كوەیت و عێراق هەن. بۆیە هەریەكە لە ئێران و سعودییە لەوە تێگەیشتوون كە ئاشتەواییان سودی زیاتر دەخاتەوە، هەتا سەنگەر لەیەكتر بگرن، بۆیە ئاسایی بوونەوەی پەیوەندییەكانیان پێداویستیەكی گرنگە بۆ هەریەكەیان و ڕێی تێدەچێت لە ئایندەدا دۆخێكی جیاواز بدەن بە پەیوەندییەكانیان، هەر وەك چۆن لە دوای ساڵی(1987) پێشبینی ئاسایی بوونەوەی پەیوەندی نێوان ئەم دوو دەوڵەتە كەمێك زەحمەت بوو، ڕەنگە لە ئێستاشدا هەمان دۆخ دووبارە بووبێتەوە، بەڵام ئەمە واتای ئەوە نیە كە پەیوەندییەكان ئاسایی نابنەوە، بەڵكو واتای ئەوەیە ڕێڕەوی ئاسایی بوونەوە كەمێك كاتی پێویستە، ئەمە لە كاتێكدا ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا بەسەكردایەتی ترامپ، بەتەواوەتی دژی پێگە و هەژموونی ئێرانە، ئەمەش وا دەخوازێت سعودییە بچێتە میحوەری ئەمریكاوە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئێران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەگەر ئەمە ڕووبدات ئەوە ئاسایی بوونەوەی پەیوەندییەكانی ئێران سعودییە بەرەو چەقبەستوویی دەڕۆنەوە.

3312201822017_343.PNG

                                   هاوکار ڕەفیق

بۆ زانینی سەرپێچی ئوتۆمبێلەکەت کلیک بکە

سلێمانی هەولێر دهۆک

ڕاپرسی

كام جۆری سیستەمی حوكمڕانی بۆ هەرێمی كوردستان دەگونجێت ؟




    
Copyright © 2015 Snur Media. Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure