هاوکار رەفیق رەحمان
198 جار بینراوە 20/5/2016 07:25 PM

واتا شاراوه‌كانی‌ زمانی‌ جه‌سته‌ی‌ سیاسیه‌كان به‌شی‌ دووه‌م"



2417162052016_soz.PNG

 

کەسایه‌تیه‌ سیاسیه‌كان له‌ كاتی‌ به‌ریه‌كه‌وتنی‌ ڕاسته‌و خۆ و ناڕاسته‌و خۆیاندا له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ردا، جا له‌ ڕێگای‌ هه‌ر هۆكارێكی‌ ده‌ركه‌وتنه‌وه‌ بێت، به‌ ئاگا و وشیاری‌ باڵاوه‌ سه‌رجه‌می‌ ئاماژه‌ و جوڵه‌ و ڕه‌فتاره‌كانیان ڕێكده‌خه‌ن، به‌تایبه‌تی‌ له‌ كۆڕ و كۆبوونه‌وه‌ سیاسیه‌كاندا له‌  دانوستان و بازنه‌ی‌ په‌یوه‌ندییه‌ دبلۆماسی‌ و كونسوڵی‌ و نوێنه‌رایه‌تیه‌كاندا، چونكه‌ ده‌وڵه‌تان تواناكانی‌ خۆیان وه‌گه‌ڕ ده‌خه‌ن له‌ هه‌ردوو باری‌ (تێۆری‌ و پراكتیكی) دا، بۆ په‌روه‌رده‌ كردن و بارهێنانی‌ كادیر و سیاسه‌تمه‌دار و دبلۆماتی‌ سه‌ركه‌وتوو و لێهاتوو له‌ سه‌ر ئاستی‌ ده‌ره‌كی‌ و ناوخۆیی‌ ، یه‌كێك له‌ خاڵه‌كانی‌ سه‌ركه‌وتنیش له‌وه‌دا ده‌بیننه‌وه‌ كه‌ ئه‌ندامه‌كانیان به‌لایه‌نی‌ كه‌مه‌وه‌ گه‌ر هه‌موو كاتێكیش نه‌بێت ته‌نیا ئه‌و كاتانه‌ی‌ له‌به‌ر چاوی‌ خه‌ڵك و كامێرادان. 



به‌ جۆرێك جوڵه‌ و ڕه‌فتار و لێدوان بده‌ن ، كه‌ له‌گه‌ڵ ویست و به‌رژه‌وه‌ندی‌ و ئارمانجی‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌یان هاوته‌ریب بێته‌وه‌، له‌به‌ر ئه‌مه‌ ڕه‌فتاری‌ شیاو  و گوفتاری‌ ڕه‌وان یه‌كێكه‌ له‌مه‌رجه‌ بنه‌ڕه‌تیه‌كان بۆ پێوه‌ربه‌ندی‌ كه‌سێـتی‌ سیاسی سه‌ركه‌وتوویان، كه‌به‌ جۆرێك ئاماژه‌كان و لێدوانه‌كانی‌ جه‌سته‌ ببێته‌ هۆكاری‌ ڕه‌نگدانه‌وه‌ به‌سه‌ر كه‌سایه‌تی‌ به‌هێزیانه‌وه‌، ده‌ركه‌وتنیان وه‌ك كه‌سانێكی‌ به‌ به‌زه‌یی‌ و خودان ڕێز و خودان هێز و ده‌ركه‌وته‌ی‌ هه‌ستی‌ دڵسۆزی‌ و هێمنی‌ و په‌راوێزخستنی‌ كۆی‌ ناسینه‌كانی‌ توڕه‌یی‌ و بێزاری‌ و بێڕێزی‌  و شڵه‌ژاوی‌  ... هتد به‌ سه‌ر ڕووبه‌ری‌ جه‌سته‌ی ده‌ركه‌وتوویانه‌وه‌. 

1618162052016_soze.PNG

 


توانای‌ (نوسین و ده‌نگ و ڕه‌فتاری‌ جه‌سته‌یی‌) وه‌ك سێ ناسینه‌ی‌ گرنگ له‌ ناو بازنه‌ی‌ سیاسه‌تكردندا.


له‌ دنیای‌ ئه‌مڕۆی‌ سیاسه‌تكردندا، كه‌سێتی‌ سیاسی‌ سه‌ركه‌وتوو پێویسته‌ ، هه‌ر سێ له‌م ناسینه‌یه‌ی‌ تێدابێت، به‌ تایبه‌تی‌ ئه‌و سیاسه‌تمه‌دارانه‌ی‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ جیهاندا خاوه‌ن پێگه‌ و كه‌سایه‌تی‌ تۆكمه‌ و به‌هێزنن، به‌لاَم ده‌گونجێت له‌یه‌ككاتدا ئه‌م سێ ناسینه‌یه‌ له‌ كه‌سێتی‌ سیاسیه‌كاندا ڕه‌نگ دانه‌وه‌ی‌ نه‌بێت، ئه‌مه‌ له‌ ڕابردوودا به‌ زه‌قی‌ هه‌ستی‌ پێده‌كرێت ده‌بینین 

پێش  داهێنانی رادیۆ , زۆرینه‌ی  شێوازه‌كانی په‌یوه‌ندی و گه‌یاندنی‌ په‌یامی‌ سیاسیه‌كان  له‌میانه‌ی  نوسین و له‌ رێگه‌ی  وتار و  رۆژنامه‌ وه‌ بووه‌  ، ئه‌مه‌ش واتای ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و سیاسیه‌یانه‌ی‌ كه‌ گفتوگۆكه‌ر و قسه‌كه‌ریكی  باش و  سه‌ركه‌وتوو نه‌بوون، ده‌كرا له‌ رێگه‌ی نوسینی وتارێكی باشه‌وه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی‌ كه‌م خایه‌ندا خه‌ونی‌ سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ست بهێنن، به‌شترین نمونه‌ش له‌ میژوودا تواناكای‌ (ابراهام لینكۆلن) بووه‌ كه‌ تایبه‌تمه‌ندیه‌كی‌ به‌رزی‌ نوسینی‌ تێدابوو.  

به‌ڵام  له‌ سه‌رده‌می رادیۆدا مه‌سه‌له‌كه‌ پێچه‌وانه‌ بووه‌ وه‌ له‌م  هێڵه‌ نوێیه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌ كردندا  بوار ره‌خسا له‌به‌رده‌م  ئه‌و كه‌سانه‌ی  كه‌  ژیربێژ و قسه‌كه‌رێكی‌ باش و زمان پاراو بوون، به‌ تۆنی‌ ده‌نگ و لێهاتووی‌ قسه‌كردنیان به‌ باشی‌ ئه‌وه‌ی‌ ویستیان توانیان بیگه‌یه‌نن، له‌ نمونه‌ی‌ ئه‌م كه‌سایه‌تیانه‌ش سیاسه‌تمه‌داری‌ به‌ناوبانگی‌ به‌ریتانی‌ (وینستن چرچڵ) بوو    كه‌ به‌شیوازێكی  نایاب و بێوێنه‌ی‌ توانای‌ ده‌ربڕینی‌ په‌یڤه‌كانی‌ هه‌بوو له‌ ڕێگه‌ی‌ ده‌نگیه‌وه‌، به‌لاَم له‌سه‌رده‌می ئێستادا سیاسیه‌كان به‌ باشی‌ له‌وه‌ تێگه‌یشتوون كه‌ له‌ به‌شێكی‌ فراواندا سیاسه‌ت په‌یوه‌سته‌ به‌ وێنه‌ و ده‌ركه‌وتن و جوڵه‌ی‌ جه‌سته‌وه‌, كه‌ر له‌م پێناوه‌دا  ، زۆرینه‌ی  سیاسیه‌ به‌ناوبانگه‌كانی ئه‌مرۆ  راوێژكاری كه‌سیان هه‌یه‌  بۆ ڕاهێنانیان به‌ هه‌ردوو شێوه‌ی‌  تێۆری‌ و پراكتیكی‌ له‌ زمانی جه‌سته‌دا.

ئه‌مه‌ش  بۆیارمه‌تیدانییان  تا به‌و شێوه‌یه‌ ده‌ربكه‌ون كه‌ له‌ خه‌یاڵی‌ خۆیاندا وێنه‌ی‌ بۆ ده‌كێشن، نه‌ك وه‌ك شێوازی‌ سروشتی‌ ڕاسته‌قینه‌ی‌   خۆیان. هه‌روه‌ك ده‌بینین به‌ پێی‌ گۆڕانی‌ سه‌رده‌مه‌ جیاوازه‌كان سیاسیه‌كانیش توانیویانه‌ خۆیان بگۆڕن و له‌گه‌ڵ هه‌ر گۆڕانێكیشدا خۆیان بگونجێنن،  گه‌ر له‌ سه‌رده‌مانێكدا وتار نوسین به‌ به‌هره‌یه‌كی‌ به‌هێز دانراوه‌ بۆ سه‌ركه‌وتن و به‌نێو ده‌نگ بوونی‌ سیاسیه‌كان ئه‌وه‌ له‌ سه‌رده‌می‌ دواتردا په‌یامه‌ ده‌نگێگیان له‌ ڕێگه‌ (ڕادیۆ) وه‌ بووه‌ته‌ مه‌یدانی‌ تاقیكردنه‌وه‌ی‌ سه‌ركه‌وتنی‌ سیاسیه‌كا بۆ ده‌رخستی‌ ئه‌و توانا ده‌نگی‌ و وتاردانه‌ی‌ له‌ ناخیاندا هه‌یه‌، به‌ڵام ئیستا له‌گه‌ڵ به‌ره‌و پێشچوونی‌ هۆكاره‌كانی‌ په‌یوه‌ندی‌ كردن ، زمانی‌ جه‌سته‌ و وێنه‌ و ده‌ركه‌وتنی‌ شیاوی‌ سیاسیه‌كان گرنگترین مه‌سه‌له‌یه‌ به‌ تایبه‌تی‌ له‌ شه‌سته‌كانی‌ سه‌ده‌ی‌ ڕابردووه‌ و له‌گه‌ڵ په‌یدا بوون و فراوان بوونی‌ هۆكاره‌ بینراوه‌كانی‌ په‌یوه‌ندی‌ كردن.


دیدگای‌ جه‌ماوه‌ر بۆ  په‌یامی‌ زاره‌كی‌ و نازاره‌كی‌  سیاسیه‌كان


سیاسه‌ت و كاری‌ سیاسه‌تكردن له‌ تێگه‌یشتنی‌ ژماره‌یه‌كی‌ زۆری‌ مرۆڤه‌كاندا، به‌ به‌دكاری‌ و به‌دویستی‌ و به‌دبینی‌ و (فیزۆشیرینی‌)ه‌وه‌ گرێدراوه‌، وه‌ك ئامرازێك وێنا ده‌كرێت كه‌ ڕۆڵی‌ سه‌ره‌كی‌ ده‌سته‌به‌ركردنی‌ (سود و قازانج و ویستی‌ تایبه‌ت) ه‌و سه‌رخستنیه‌تی‌ به‌سه‌ر ( سود و ویست و قازانجی‌ گشتیدا). 

له‌ دیگای‌ مرۆڤه‌كانیشدا هه‌ر كه‌سایه‌تیه‌ سیاسیه‌كانن كه‌ به‌ ڕۆڵی‌ نوێنه‌رایه‌تی‌ كردنی‌ ئه‌م سیفه‌ته‌ قێزه‌ون و نه‌فره‌تلێكراوانه‌ هه‌ڵده‌ستن، هه‌ر بۆیه‌ بابه‌تێكی‌ نامۆ نابێت كه‌ به‌شێك یان هه‌موو گوتاره‌ زاره‌كیه‌ سیاسیه‌كان جێگای‌ باوه‌ڕی‌ جه‌ماوه‌ر نه‌بێت، چونكه‌ ئه‌و جه‌ماوه‌ره‌ی‌ له‌ ژێر سه‌ركردایه‌تی‌ كردنی‌ سیاسیه‌كاندان ئه‌زمونیان هه‌یه‌ له‌ به‌درۆ سه‌لماندنی‌ گوتاری‌ سیاسیه‌كان، به‌ تایبه‌تی‌ به‌راوردكردنی‌ گوتاره‌كانیان له‌ سه‌رووبه‌ندی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان و دوای‌ گه‌یشتنیان به‌ ده‌سه‌لاَتی‌ سیاسی‌ .
 
 له‌به‌ر ئه‌م هۆكاره‌یه‌ خه‌ڵكی‌ زۆر جار له‌ تێروانینان بۆ سیاسیه‌كان  ئه‌وه‌ی‌ به‌ لایانه‌وه‌ گرنگ نیه‌ وته‌و په‌یامه‌ زاره‌كیه‌كانیانه‌ و ئه‌وه‌ی‌ به‌لایانه‌وه‌ گرنگه‌ ڕامان و به‌دواداچوون و شیكردنه‌وه‌یه‌ بۆ ئاماژه‌ خۆنه‌ویسته‌كانی‌ جه‌سته‌یان. 

ئه‌ویش به‌ وردبینی‌ و سرنجدانیان له‌ سه‌ر كۆی‌ ئه‌ندامه‌كانی‌ جه‌سته‌ی‌ سیاسیه‌كان و ئاماژه‌ شاراوه‌كانی‌ پشتی‌ ئه‌م ئاماژانه‌، ئه‌ویش له‌ ڕێگه‌ی‌ ( جوڵه‌ی‌ په‌نجه‌ ، جوڵه‌ی‌ شان، تێڕوانینی‌ چاوه‌كان، بزواندنی‌ باڵ و قاچ و لێو برۆ و ... هتد، 

له‌گه‌ڵ له‌ به‌ر چاوگرتنی‌ شوێن و كات و ته‌مه‌ن و كلتور و ڕه‌گه‌ز و هه‌روه‌ها له‌به‌رچاوگرتنی‌ ئاماژه‌كانی‌ جه‌سته‌ له‌ كاتی‌ قسه‌كردن  و بێده‌نگی‌ و له‌ كاتی‌ توڕه‌یی‌ و هێمنی‌ و له‌ ناوه‌ندی‌ فه‌رمی‌ و نافه‌رمی‌ و یان به‌ ته‌نیا یان به‌ركه‌وتنیان له‌گه‌ڵ جه‌ماوه‌ر هه‌موو ئه‌مه‌ خاڵانه‌ بۆ لیكدانه‌وه‌ و خوێندنه‌وه‌ و ئه‌نجامگیری‌ زمانی‌ جه‌سته‌ پێویسته‌ كه‌ له‌ به‌شه‌كانی‌ دواتردا ورتر قسه‌ی‌ له‌سه‌ر ده‌كه‌م.

819162052016_sozee.PNG

هێز و زاڵده‌ستی‌ له‌ زمانی‌ جه‌سته‌ی‌ سیاسیه‌كاندا

زۆرێك پێیان وایه‌ كه‌جه‌وهه‌ری‌ سیاسه‌ت به‌شێوه‌یه‌كی‌ سه‌ره‌كی‌ ده‌رباره‌ی‌ یه‌ك چه‌مك و یه‌ك ئامانج و ستراتیژ ده‌سوڕێته‌وه‌ كه‌ ئه‌ویش ( به‌ده‌ستهێنانی‌ هێز و په‌ره‌پێدان و زیاتركردن و پاراستنی‌ ئه‌م هێزه‌یه‌) ، به‌ده‌ر له‌وه‌ی‌ هه‌موو ده‌وڵه‌تێك توانا سیاسی‌ و ئابوری‌ و سه‌ربازی‌ و ستراتیژیه‌كانی‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ كارا ، له‌ خزمه‌تی‌ قه‌به‌كردنی‌ هێز و تواناكه‌یدا ده‌خاته‌ گه‌ڕ بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌سه‌ر ئاستی‌ ده‌ره‌كی‌ و ناوخۆ به‌ چاوێكی‌ خودان هێزه‌وه‌، حسابی‌ له‌سه‌ر بكرێت  و شوێن پێی‌ خۆی‌  له‌ناو هێڵه‌ ئاڵۆزه‌كانی‌ سیسته‌می‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ و گه‌مه‌ نێوده‌وڵه‌تی و ناوخۆییه‌كاندا بپارێزێت.

بۆ ئه‌وی‌ له‌ لایه‌ن هێزه‌كانی‌ ناوخۆ و ده‌ره‌كیه‌وه‌ نه‌كرێته‌ سوته‌مه‌نی‌ ململانێی‌ و پێكدادانه‌كان، به‌لاَم خۆسه‌پێنه‌ری‌ و  زیاتركردنی‌ هێزی‌ خۆی‌ ته‌نیا له‌و ڕێگایانه‌وه‌ ناگرێته‌به‌ر كه‌ باسمكردن، به‌ڵكو و ڕه‌فتار و جوڵه‌ی‌ نوێنه‌ره‌ دبلۆماسی‌ و سیاسیه‌ ده‌ره‌كی‌ و ناوخۆییه‌كان ، ڕۆڵێكی‌ كارا ده‌بینێت له‌ نمایشكردن و پیشاندانی‌ ئه‌م هێزه‌دا، بۆیه‌ ئه‌ركه‌ له‌سه‌ر سیاسه‌تمه‌دار سود ئه‌ندامه‌كانی‌ جه‌سته‌ی‌ وه‌ربگرێت بۆ به‌كارهێنانی‌ به‌لای‌ ئه‌وه‌دا كه‌ زۆرترین هێز و توانای‌ سه‌ركه‌وتنی‌ خۆی‌ بۆ به‌رامبه‌ر بسه‌لمێنێ‌، له‌ ڕێگه‌ی‌ جوگرافیای‌ زمانی‌ جه‌سته‌یه‌وه‌ جوگرافیای‌ هێز و نفوی‌ خۆی‌ زیاد بكات و تا ببێته‌ مامۆستایه‌كی‌ هونه‌ری‌ و كارامه‌ی‌ سه‌ركه‌وتوو تا هه‌لی‌ بردنه‌وه‌ی‌ خۆی‌ دۆڕاندنی‌ به‌رامبه‌ر له‌ گه‌مه‌ سیاسی‌ و دانوستانیه‌كاندا مسۆگه‌ر بكات، ده‌كرێت نوێنه‌رێكی‌ دبلۆماسی‌ له‌ ڕێگه‌ی‌ یه‌ك ئاماژه‌ی‌ بچوكه‌وه‌ زاڵده‌ستی‌ و هێزی خۆی‌ به‌سه‌ر به‌رامبه‌ردا بسه‌لمێنیت.

هه‌ر وه‌ك چۆن نوێنه‌ری‌ دبلۆماسی‌ ڕه‌فتاره‌كانی‌ به‌ درێژكراوه‌ی‌ كاری‌ ده‌وڵه‌ت داده‌نرێن بۆیه‌ ده‌ركه‌وتنیشی‌ وه‌ك كه‌سێكی‌ به‌هێز به‌ واتای‌ ده‌ركه‌وتنی‌ هێزی‌ ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی‌ دێت، هه‌ر چه‌نده‌ ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ له‌ ڕووی‌ توانی‌ سه‌ربازی‌ و سیاسی‌ و سابوریشه‌وه‌ لاواز بیت له‌ و ده‌وڵه‌ته‌ی‌ كه‌ له‌به‌رامبه‌ردا نوێنه‌رێك نوێنه‌رایه‌تی‌ ده‌كات، باشترین نمونه‌ ده‌ركه‌وتنی‌ ئۆباما و سیاسیه‌كی‌ سعودی‌ بوو له‌ ساڵی‌ پاردا ، كه‌ شێوازی‌ ته‌وقه‌كردنی‌ كه‌سایه‌تیه‌ سعودیه‌كه‌ به‌ شێوه‌یه‌ك بوو كه‌ ته‌واو سه‌لماندبووی‌ كه‌ به‌سه‌ر لایه‌نی‌ به‌رامبه‌ردا زاڵه‌ كه‌ ئه‌ویش( ئۆباما) بوو  سه‌رۆكی‌ به‌هێِزترین ده‌وڵه‌تی‌ جیهان   له‌ بواری‌ سیاسی‌ و ئابوری‌ و سه‌ربازی‌ ته‌كنه‌لۆجی‌ و ... هتد، له‌ دوای‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌كان ده‌رباره‌ی‌ نه‌وت و وزه‌ له‌ كۆتایی‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا به‌م شێوه‌یه‌ كه‌سایه‌تیه‌ سیاسیه‌ (سعودیه‌)كه‌ ده‌ستی‌ ئۆبامای‌ گرت له‌ كاتی‌ ته‌وقه‌كردندا كه‌ ده‌ستی‌ خۆی‌ زاڵكرد به‌سه‌ریدا ، زۆرینه‌ی‌ شاره‌زایانی‌ زمانی‌ جه‌سته‌ به‌ سه‌ركه‌وتنی‌ سعودیه‌ و ده‌وڵه‌تانی‌ كه‌نداو به‌ سه‌ر ئه‌مریكادا لێكیان دایه‌وه‌.
 
پێویسته‌ ئه‌وه‌ بوترێت كه‌ كاراترین ئه‌ندامی‌ جه‌سته‌ كه‌ بۆ مه‌به‌ستی‌ زاڵده‌ستی‌ هێز به‌كار بهێندرێت( جوڵه‌ی‌ په‌نجه‌كان و ده‌سته‌كان و چاوه‌كان)ه‌، كه‌ باشترین ئه‌ندامن له‌ ئه‌ندامه‌كانی‌ جه‌سته‌ كه‌ خۆ نه‌ویستانه‌ بۆ مه‌به‌ستی‌ هه‌ڕه‌شه‌ و توڕه‌یی‌ و هێز به‌كار دێن له‌ لایه‌ن سیاسیه‌كانه‌وه‌ له‌ پێش هه‌موشیانه‌وه‌ جوڵه‌ی‌ په‌نجه‌كان به‌ تایبه‌تی‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی‌ به‌نجه‌ی‌ شایه‌تمان یان سوڕاندنی‌ بۆ لایه‌نی‌ به‌رامبه‌ر.
   1422162052016_sozeee.PNG

سیاسیه‌كان و ساخته‌كاریان له‌ بواری‌ زمانی‌ جه‌سته‌دا


سیاسیه‌كان باش له‌وه‌ تێگه‌یشتوون كه‌ بێده‌نگبوونیشان جۆرێكه‌ له‌ قسه‌كردن، ئه‌مه‌ به‌ده‌ر له‌وه‌ی‌ خه‌ڵكیش له‌وه‌ حاڵی‌ بوون كه‌ زمانی‌ جه‌سته‌ی‌ سیاسیه‌كان هاوئاهه‌نگ نیه‌ له‌گه‌ڵ ویست و نیازه‌ درۆینه‌كانیاندا ، بۆیه‌ له‌ هه‌وڵی‌ ئه‌وه‌دان ئه‌و تایبه‌تمه‌دییه‌ جه‌سته‌ییانه‌ له‌ خۆیاندا پاك بكه‌نه‌وه‌ كه‌ كه‌ له‌ كاتی‌ ( توڕه‌یی‌ و شڵه‌ژان و درۆكردن و بێزاری‌ و بێتاقه‌تیدا) لێیان دێنه‌ ده‌نگ نیازه‌ ڕاستینه‌كانیان ده‌رده‌خه‌ن، هه‌ر بۆیه‌ سیاسیه‌كان له‌گه‌ڵ خۆیان ده‌جه‌نگن له‌  پێناو پێچه‌وانه‌كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و هاوكێشه‌یه‌دا كه‌ پێی‌ وایه‌ ( زمانی‌ جه‌سته‌ ئه‌و زمانه‌یه‌ كه‌ ئه‌وه‌ی‌ مێشك بیری‌ لێده‌كاته‌وه‌ ده‌ری‌ ده‌خات و ئه‌وه‌ی‌ زمان نایه‌وێت بیلێت ئه‌م ده‌یدركێنیت) بۆیه‌ تێده‌كۆشن بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ هاوسه‌نگی‌ له‌ نێوان زمانی‌ زاره‌كی‌ و نازاره‌كیدا، كه‌ ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش پێی‌ ده‌وترێت( ساخته‌كردن له‌ زمانی‌ جه‌سته‌دا) كه‌ ئه‌مه‌ش كه‌سی‌ زیره‌ك و وریا و لێزانی‌ ده‌وێت بۆ به‌كارهێنانی‌ جموجۆڵ و هه‌ڵوێسته‌كانی‌ بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی‌ بارودۆخه‌ نه‌خوازراوه‌كان به‌ جوڵه‌ و ده‌ركه‌وتنێكی‌ له‌ سه‌ر خۆ و نه‌رم و سرنجڕاكێشه‌وه‌، ئه‌م كاره‌ش ئه‌نجامدانی‌ زۆر ئه‌سته‌مه‌ و توێژه‌رانی‌ بورای‌ زمانی‌ جه‌سته‌ پێیان وایه‌ جڵه‌و دان و سه‌ركردایه‌تی‌ كردنی‌ زمانی‌ جه‌سته‌ كارێكی‌ سه‌خته‌ و ئه‌و سیاسیانه‌ی‌ خوازیاری‌ ئه‌ كاره‌ن پێویسته‌ ڕاهێنانی‌ و په‌روه‌رده‌ی‌ زۆر بكرێن  هه‌تا به‌سه‌ر ڕووبه‌ری‌ جه‌سته‌یانه‌وه‌ گوڵبژێری‌ ئه‌و ئاماژانه‌ بكه‌ن  كه‌ ده‌یان كاته‌ كه‌سێكی‌ سه‌ركه‌وتوو له‌ مه‌یدانی‌ سیاسیدا، به‌ڵام ئه‌م كاره‌ بۆ كاتیه‌ و مرۆڤ ناتوانێت به‌ ته‌واوی‌ جڵه‌وگیری‌ زمانی‌ جه‌سته‌ی‌ بكات چونكه‌ له‌ نێوان جڵه‌و گیری‌ قسه‌كردن و جوڵه‌كردندا سه‌ری‌ لێده‌شێوێت، هه‌ر بۆیه‌ زۆر له‌ سیاسیه‌كان كاتێك ناتوانن زاڵ بن به‌سه‌ر زمانی‌ جه‌سته‌یاندا میكانیزمی‌ تر به‌كار ده‌هێنن.

بۆ ئه‌وه‌ی‌ ڕووكارێكی‌ نه‌ویستراویان نه‌بێت بۆ نمونه‌، ده‌ربڕینی‌ چاوه‌كانی‌ پۆتین به‌ شێوه‌یه‌كه‌ زۆرجار ناتوانێت ئه‌و ئاماژه‌ نه‌رێنیانه‌ی‌ چاوی‌ كۆنترۆِل بكات كه‌ زیاتر وه‌ك سیخوڕێك ده‌رده‌كه‌وێت به‌ حوكمی‌ كاركردنی‌ له‌ ده‌زگای‌ هه‌وڵگری‌ ڕووسی‌ بۆیه‌ له‌ هه‌ندئ بورادا ناچاره‌ چاویلكه‌ی‌ ڕه‌ش بكاته‌ چاوی‌.

نمونه‌یه‌كی‌ تر(نیكۆلاَ ساركوزی‌)سه‌رۆكی‌ پێِشووی‌ فه‌ڕه‌نسا به‌ هۆی‌ كورتی‌ (بالاَ)یه‌وه‌ زۆر جار بۆ ئه‌وه‌ی‌ وه‌ك سیاسیه‌كی‌ به‌رز و خاوه‌ن هێز ده‌ربكه‌وێت له‌سه‌رئه‌و (مه‌نه‌سه‌)یه‌ی‌ قسه‌ی‌ له‌سه‌ر ده‌كرد، زیاتر له‌ ( 17) سم  به‌رزكه‌ره‌وه‌ی‌  بۆ قاچه‌كانی‌ داده‌نا، به‌لاَم ئۆباما وه‌ك به‌رزترین سه‌رۆكی‌ دنیا به‌ شێوه‌ی‌ سروشتی‌ خۆی‌ كاتی‌ وه‌ستانیدا، بێ هیچ به‌رزكه‌ره‌وه‌یه‌ك لێدوانی‌ ده‌دا.

زۆرترین خوێندراوە

بۆ زانینی سەرپێچی ئوتۆمبێلەکەت کلیک بکە

سلێمانی هەولێر دهۆک

ڕاپرسی

كام جۆری سیستەمی حوكمڕانی بۆ هەرێمی كوردستان دەگونجێت ؟




    
Copyright © 2015 Snur Media. Developed by Avesta Group and powered by Microsoft Azure